(H)eerlijk, natuurlijk & eenvoudig
Het is nog tijd voor goede voornemens en beloftes ten aanzien van de wereld waarin we leven. Een groeiend aantal consumenten stelt zich kritisch op en is op zoek naar producten die de conditie van huid, haren en milieu sparen en op een eerlijke, verantwoorde manier zijn geproduceerd. Hoe groen is de inhoud van het winkelmandje?
Back to basics
Het gaat niet zo goed met de wereld en op alle fronten wordt de broekriem aangetrokken. De euro’s zullen wat vaker worden omgedraaid voordat ze worden uitgegeven en impulsaankopen zijn meer gericht op aanbiedingen met kortingen dan op extra luxe. Daarbij merken trendonderzoekers ook dat er een ander type consument het voor het zeggen krijgt en dat de markt daarop zal moeten inspelen. Veel mensen hebben het wel een beetje gehad met de over-the-top glamour en de daarbij behorende bling-bling cultuur. ‘Doe ’s effe normaal’ is niet alleen in de politiek een ingeburgerde kreet geworden, ook in het dagelijks leven neemt de nuchtere kijk op het dagelijkse leven toe: wat heb je echt nodig en wat is overbodig? Waar komt dit product vandaan en hoe is het gemaakt? Past het bij mijn leefstijl? Waar blijven de restanten? Trendwatchers zien dat dit type consument een status wil ontlenen aan een ‘eco-eergevoel’. Elke aankoop wordt weloverwogen gedaan.
Cosmeticagebruikers willen de zekerheid dat de producten niet alleen goed zijn voor de huid, maar ook dat ze op een verantwoorde manier zijn geproduceerd, zonder dat er mens- en milieubelastende stoffen of kinderhandjes aan te pas zijn gekomen. En steeds meer cosmeticabedrijven zullen dat moeten bewijzen.
Hoezo natuurlijk?
Nergens wordt het woord ‘natuurlijk’ zo vaak gebruikt als in de marketing van cosmetica. De betekenis kan op verschillende manieren worden uitgelegd: ‘Natuurlijk’ in de zin van geurbeleving verwijst naar de emotionele waarde: een tuin vol bloemen en kruiden en gevoel van welbehagen. Dat effect verkwikt of kalmeert en ontspant en die aanbevelingen worden zo vaak toegepast, dat ze nagenoeg overbodig zijn.
Verder wordt het woord ‘natuurlijk’ veel gebruikt als het om de ingrediënten gaat. Extracten en oliën uit heilzame planten, vruchten en zaden werken effectief samen met synthetisch gewonnen stoffen en op de verpakkingen worden die ingrediënten uit de natuur extra benadrukt. Terwijl het misschien de combinatie van alle werkstoffen is die de formule zo uniek maakt. En, mits in kleine concentraties gebruikt, zullen conserveringsmiddelen als parabenen in deze producten acceptabel zijn.
Als je dat ‘natuurlijk’ in de meest letterlijke betekenis opvat, hebben we het over cosmetische producten waarvan alle ingrediënten van organische, biologisch-dynamisch geteelde oorsprong zijn. De samenstelling is dan ook vrij van toegevoegde geur- en kleurstoffen, siliconen, sulfaten, parabenen, ftalaten of andere petrochemische stoffen. Maar omdat puur natuurlijke grondstoffen aan bederf onderhevig zijn, zijn er wel conserveringsmiddelen nodig om de veiligheid op de huid te kunnen garanderen. Alcohol, bepaalde esters en zouten, salicylzuur en sorbinezuur zijn de meest veilige bewaarmiddelen. En dat moet ook vermeld staan op het product. Als dat allemaal klopt staat er een wettelijk verkregen certificaat op de verpakking, zoals Ecocert of NaTrue (dat al naar gelang het percentage van echt organische inhoudsstoffen met één, twee of drie sterren staat aangemerkt), dat bij de meeste Europese producten in de plaats kwam voor het Duitse BDIH keurmerk.
Weet wat je smeert
‘Wat zit er eigenlijk in?’ Op het etiket staat een hele lijst met ingrediënten, maar voor leken is die informatie veel te technisch. Soms past die tekst niet eens op de verpakking en dan verwijzen een symbool van een boekje en een nummer naar een geregistreerde beschrijving van de formule. De benodigde informatie is dan op te vragen via de fabrikant. Alle inhoudstoffen moeten worden opgeslagen volgens de International Nomenclature Cosmetic Ingredients, kortweg INCI en ook te vertalen als Internationale Naamgeving voor Cosmetische Ingrediënten. Dit systeem is ontwikkeld door de Europese en Amerikaanse cosmetica-industrie. Je kunt daar alles over vinden op de website van de Nederlandse Cosmetica Vereniging: www.ncv-cosmetica.nl. Deze INCI lijst is vooral bedoeld voor deskundigen als schoonheidsspecialisten, huis- en huidartsen, die bij onverhoopte allergie voor bepaalde stoffen de oorzaak kunnen opsporen. Daarnaast zijn producenten en importeurs volgens de Europese Cosmetica Richtlijn wettelijk verplicht zich met elk product te laten registreren. Alle ingrediënten van cosmetica, of ze nu chemisch of organisch van oorspong zijn, moeten voldoen aan de eisen van REACh (wat staat voor Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen). Je kunt je klant overigens ook verwijzen naar de website www.isditproductveilig.nl, waar veel uitleg wordt gegeven.
Om over na te denken: een crème groeit niet in de tuin. Een cosmetisch product is altijd samengesteld uit verschillende stoffen, die al dan niet van biologische oorsprong zijn. Er zal dus altijd wel iemand zijn die nou nèt niet tegen dat ene stofje kan. De vergelijking tussen organisch geteeld, laboratoriumkweek en nanotechnologie (de kleinst mogelijk deling van grondstoffen) gaat dus niet op, want de ene discipline heeft de andere nodig om tot nieuwe wetenschappelijke inzichten te komen.
De NCV heeft onlangs de gratis te downloaden digitale folder ‘Wat vertelt het etiket van een cosmeticaproduct?’ op haar site gezet, om de consument meer helderheid te verschaffen over de samenstelling, houdbaarheid en claims op de verpakking. Het beantwoordt vragen als: tegen welke soorten UV-straling biedt dit product bescherming? Hoe lang is mijn product na openen houdbaar? Waarom is de plaatsnaam op het etiket soms onderstreept? Aanleiding om deze folder te maken is de nieuwe cosmeticawetgeving, de Cosmeticaverordening, waaronder de wettelijke eisen aan het etiket zijn aangepast en die vanaf 11 juli 2013 op elk product van toepassing moet zijn.
Verantwoord verpakt
Weg met die overbodige ballast. Minder cellofaan, dozen uit gerecycled papier, dunnere flessen uit gerecyclede milieuvriendelijke stoffen zoals PET, hergebruik van blik en glas zijn over het algemeen de norm.
Producenten erkennen hun verantwoordelijkheden ten opzichte van de wereld en geven via omvangrijke websites aan hoe ze bijdragen aan een schonere wereld. Zo heeft de Estée Lauder Company, moederbedrijf van meer dan 15 bekende merken, waaronder Clinique, La Mer, Aveda, Bobbi Brown en M.A.C., vorig jaar zo’n 3,5 miljoen dollar gestopt in diverse mens- en milieureddende projecten. Aveda won er in 2010 als eerste cosmeticabedrijf de Cradle tot Cradle Award mee, onder meer voor de manier waarop er duurzaam wordt verbouwd, geoogst en verwerkt en ingepakt. Alle verpakkingen worden hergebruikt. Unilever is nog altijd druk doende de hoeveelheid verpakkingsmateriaal te reduceren, te hergebruiken en te verwijderen uit de productieketens. Een van de initiatieven is bijvoorbeeld de navulbare shampoofles. In China een succes, in Europa nog niet om logistieke redenen. Maar wie weet komt er ooit een navulstation voor shampoos en douchegel in je winkel!
L’Oréal staat ook bekend als een duurzaam opererend bedrijf in deze tak van industrie. Zo eist het van zijn toeleveranciers dat de verpakkingsmaterialen voorzien zijn van een FSC of PEPC keurmerk, de garantie dat de grondstoffen uit de duurzame bosbouw komen. Het concern beloofde in 2005 al binnen tien jaar de afvalberg binnen de eigen productie te halveren en minder water te gebruiken en ze zijn daarmee aardig op weg.
Voor kleinere producenten van eco-cosmetica als Weleda, Dr. Hauschka, Lavera, Earth.line en meerdere is dit niet eens een issue, maar een uitgangspunt! Weleda, al 90 jaar goed bezig met natuurproducten, kreeg onlangs het keurmerk Climate Neutral Company van Soil & More, vanwege de duurzame samenwerking met de telers van grondstoffen en de afspraak om zo schoon mogelijk te produceren en de resterende uitstoot te compenseren.
Houdbaarheid is veiligheid
Omdat natuurcosmetica vrij is van petrochemische conserveringsmiddelen, is het belangrijk je klant te wijzen op de houdbaarheid van de eenmaal geopende producten. Dat staat op het product aangegeven: een getekend potje met open deksel, met daarbij een hoofdletter M en een cijfer betekent dat het product zoveel maanden na opening goed blijft. Een nieuw symbool voor de houdbaarheid is een zandlopertje.
Groene merken
Op de nichemarkt en in diverse webshops is groene cosmetica booming, met een groot aanbod van gecertificeerde natuurcosmetica, vooral uit landen als Zweden (Estelle en Thild), Engeland (o.a. Ren, Care by Stella Mc Cartney), maar ook uit Nederland (Greenland), en uit Amerika (Philosophy), Australië (Aesop) en Nieuw Zeeland (Snowberry en Green Bliss). Sommige natuurdrogisten hebben deze merken ook in de schappen. De winkels en website van Skins Cosmetics maken een enorme groei door. Bij de traditionele drogist was het ‘organic’ merkenaanbod tot nu toe vrij sober, maar daar komt snel verandering in, omdat ook traditionele merken meer gaan kiezen voor producten die passen bij een groene leefstijl. Duurzaamheid bleek bovendien de belangrijkste beautytrend van 2011, zo analyseerde onderzoeksbureau Mintel Beauty Innovation. Ze rekenden uit dat er in 2010 bijna twee maal zoveel nieuwe producten op de markt op basis van biologisch geteelde plantaardige stoffen als in 2007. De DIO drogist maakt het de zoekende klant wat makkelijker door een apart assortiment in het aanbod, dat onder de naam Madelief verschillende gecertificeerde natuurcosmeticaproducten bij elkaar zet. Je vindt er bijvoorbeeld merken als Lavera, Sante en Aubrey Organics. De Tuinen biedt de natuur aan in merken als Zarqa, Weleda, Earth.Line en Sea.Line, Dr. Organic en het Amerikaanse Yes to Carrots en Yes to Blueberries.
Eenvoudig & doeltreffend
Bij natuurcosmetica gaat het vooral om producten waar alle overbodigheden zijn weggelaten, maar met werkstoffen die in harmonie met de natuur en de mens zijn doeltreffend zijn gevonden. Dat is ook de filosofie van de natuurmerken. De rozenolie uit de bottels, verwerkt in de Rosa Mosqueta serie van Weleda, heeft een herstellende werking op de eerste huidrimpeltjes. En extracten uit de Iris lijn herstelt de vocht- en vetbalans van de jonge huid.
Dr. Hauschka, sinds de jaren zestig favoriet bij zowel schoonheidsspecialisten als milieubewuste consumenten, combineert extracten uit heilzame planten als Wondklaver en Oost-Indische Kers met de zachtheid van amandel- en jojobaolie in de gezichtsverzorging. Niet meer en niet minder, want less is more, met de natuur in harmonie met de mens. Bij de productie van de lijnen wordt eerst gekeken naar wat er allemaal niet in de formule hoeft.
Onder het motto: ‘wat je niet kunt eten hoort ook niet op je huid’ maakt het Nederlandse Original Cosmetics de intussen welbekende plantaardige verzorgingsproducten van Earth.Line en het mineraalrijke, op Dode Zee-zout gebaseerde Sea.Line, gecombineerd met de essentiële oliën uit planten en kruiden, waar vooral eczeemachtige droge huid baat bij heeft. Ook Nederlands is het bijna 20 jarige label Greenland, met lichaamsverzorgingsproducten op basis van natuurlijke ingrediënten en behalve via de eigen webshop ook te koop bij DA en Etos. Onlangs kwamen daar twee collecties met puur biologische grondstoffen bij, die een EcoCert keurmerk kregen: Less=More en Pure & White.
Burt Bees is een verzachtende, volle verzorgingslijn met producten voor het hele gezin. Imker Burt Shavitz uit Maine USA zag al in de jaren zeventig dat zijn bijen tot meer in staat waren dan alleen het leveren van honing en bijenwas. Alle producten zijn gemaakt uit het beste dat de natuur te bieden heeft: bijenwas, plantaardige en essentiële oliën, kruiden, bloemen en mineralen. En dat voor 100%, zonder ongewenste toevoegingen.
Manuka honing is ook een belangrijke basis van de Natural Soaps en de Natural Sooth-it Balsem van Grahams Natural, ook al zo’n prettig gezinsmerk. De Australische Geoff Graham ontwikkelde deze lijn naar aanleiding van een hardnekkig eczeem bij zijn zoontje, vanwege de intensief vochtherstellende, verzachtende en kalmerende eigenschappen van de honing in combinatie met de natuurlijke oliën van kokos, olijf, palm en neem. De formule is volledig vrij van parabenen en biedt ondersteuning bij een droge en jeukende huid.
Zarqa is een farmaceutische verzorgingslijn op basis van milde en natuurzuivere ingrediënten en mineralen uit de Dode Zee, aangevuld met vochtherstellende aloë vera. Onlangs kwamen daar een Zero% Showergel en een Natural Protection Deo. De lijn is vrij van parfumstoffen en uiteraard ook zonder parabenen en dierlijke extracten.
Verkoop geen onzin
Dierproeven voor cosmetica zijn sinds 2004 in heel Europa wettelijk verboden. Toch staat er op veel verpakkingen: ‘niet getest op dieren’. Die claim klopt echter alleen als er bij de winning en productie van diverse grondstoffen, die bij verschillende leveranciers zijn aangekocht, nooit iets is getest, maar dat valt niet te bewijzen. Ooit is in een ver verleden wel eens ‘in vivo’ op een mens of dier getest op veiligheid en intolerantie. Het is immers wettelijk verplicht dat alle consumentenproducten die op de markt komen, veilig zijn. En die zekerheid wil elke fabrikant. Voor de eindproducten worden géén tests met dieren gedaan. Dus die dierproefvrije claim klopt dus wel voor de inhoudelijke formule, maar nog steeds niet altijd voor oorspronkelijke, nieuw ontdekte grondstoffen. Al zal dat vanaf 2013 echt afgelopen zijn volgens de Europese Cosmetica richtlijn.
Volg ons