Maretak: magie voor de bloedsomloop
De liefhebbers van Asterix & Obelix-strips kennen dit kruid wel. Als ze in het dorpje de druïde Panoramix kwijt zijn, zit hij geheid in een boom maretak te snijden met zijn gouden sikkel. Dat hij dit kruid in veel van zijn drankjes gebruikt, is logisch. Het is namelijk erg goed voor de bloedsomloop.
Woekerplant
De maretak is een woeker plant. Hij groeit op de takken van eiken, populieren en andere boomsoorten. Met kleine zuignapjes hecht de plant zich vast aan de stam van de boom en onttrekt zo voedingsstoffen aan zijn onvrijwillige gastheer. Toch is maretak geen volledige parasiet: hij gebruikt de sapstroom van de boom, maar gebruikt zijn eigen groene bladeren voor fotosynthese. Maretak is een altijd groene plant, met leerachtige bladeren en witte bessen. Vogels zijn dol op deze bessen en eten ze in de oksel van een boomtak. Hier blijven de giftige zaden vervolgens liggen. De zaden bevatten een kleverige laag waar vogelpootjes eenvoudig aan vast blijven plakken. Vanwege deze eigenschap wordt maretak ook wel vogellijm genoemd.
Kusje
Eigenlijk doet de maretak door deze eigenschappen niet heel romantisch aan. Toch is het in sommige landen een traditie om rond de kerst een takje maretak (ook bekend als mistletoe) op te hangen. Kom je per ongeluk als stelletje onder de maretak terecht, dan mag je elkaar ongestraft zoenen. En dat is ook goed voor de bloedsomloop. Dit gebruik komt oorspronkelijk van de oude druïden, maar de Engelsen maakten in de 18de eeuw al heuse ‘kissing balls’ (ballen versierd met maretak, linten en belletjes). Als een vrouw onder de bal terechtkwam, mocht ze zonder pardon gekust worden en mocht dat dan ook niet weigeren. Dat kon, zo dacht men, ongeluk in de liefde tot gevolg hebben.
Heilig
Bij de Kelten nam de maretak een belangrijke, heilige plaats in. Vooral wanneer deze op de heilige eik groeide, beschikte hij over geneeskrachtige eigenschappen. Deze eik was in hun ogen de koning der bomen, het symbool van kracht en macht. Maretak staat voor levenskracht en wedergeboorte. Het eeuwig groen werd gezien als een overwinning op de dood. Niet alleen bij de Kelten speelde de maretak een belangrijke rol, ook andere Europese volkeren waren verwonderd door zijn bijzondere verschijning: een groenblijvend struikje in een verder kale winterboom, dat daar ineens op wonderbaarlijke wijze was verschenen.
Ritueel
Dat Panoramix zijn maretak met een gouden sikkel uit de eik haalde, is niet uit de lucht gegrepen door de schrijvers van Asterix & Obelix. Volgens de overlevering was het snijden van maretak een zeer heilig ritueel dat alleen door druïden mocht worden uitgevoerd. De maretak werd of tijdens de midwinterceremonie of op de zesde dag van de maancyclus geoogst, door deze in een keer met een gouden sikkel los te snijden. Vervolgens mocht de afgesneden plant de grond niet raken en werd deze in witte doeken opgevangen. Daarna werden de takken gebruikt voor geneeskrachtige brouwsels.
Bescherming
Takjes van de plant werden ook in stallen gehangen om zo het vee tegen heksen en kwaadaardige geesten te beschermen. In Ierland legden moeders gevlochten kransen van maretak in de wieg om te zorgen dat de elfen hun kindje niet kwamen stelen. Vrouwen droegen vaak een takje bij zich om van vruchtbaarheid verzekerd te zijn en mannen namen het mee tijdens de jacht. Vlakbij het bed biedt de maretak een rustige slaap met mooie dromen. Men geloofde zelfs dat een takje om de nek ervoor zorgde dat je onzichtbaar werd…
Bloeddruk
Tegenwoordig wordt maretak in de fytotherapie en homeopathie toegepast, vooral omdat het een gunstige werking kan hebben bij het behoud van een normale bloeddruk. Hiervoor worden de blaadjes gebruikt, die rijk zijn aan polyfenolen die bloeddrukverlagende eigenschappen bezitten. Het kalmeert bovendien de hartslag. Daarnaast bevat het nog andere stoffen die het immuunsysteem versterken.
Volg ons