Plantaardigheden: Kamperfoelie
Sensualiteit in de achtertuin
Een zoete geur die zich ’s avonds in de zwoele zomeravond verspreidt en daarmee nachtvlinders aantrekt en de liefde doet opbloeien… Kamperfoelie verleidt menigeen met haar geur en prachtige bloemen, maar aan de andere kant wurgt ze alles wat op haar pad komt…
Delicatesse
Kamperfoelie (Lonicera) behoort tot de plantenfamilie Caprifoliaceae: de kamperfoelieachtigen. De Latijnse naam klinkt mooi, maar betekent ‘blaadjes voor de geit’. Kamperfoelie kreeg deze naam omdat geiten en bokken de bladeren een delicatesse vinden. Vandaar dat de Franse naam voor kamperfoelie chèvrefeuille is. Een chèvre is een geit en feuille betekent blad.
Slingerplant
Als je de geur van de kamperfoelie ruikt en kijkt naar het groeigedrag, zou je denken dat je te maken hebt met een plant uit de tropische jungle. Niets is minder waar. De plant komt voornamelijk voor in Europa en groeit makkelijk op welke bodem dan ook – zelfs in de duinen. Het is een prachtige plant met gele of juist roze bloemen, maar voor de achtertuin zou je haar goed moeten temmen. De kamperfoelie is namelijk een klimplant die graag de rest van de tuin – of haar omgeving – overneemt: als een slang slingert zij haar takken en stammetjes om andere struiken en bomen heen en houdt ze zo in een wurgende greep. Langzaam sterft de rest af, terwijl de kamperfoelie doorgroeit. Ze wordt daarom ook wel de femme fatale van de klimplanten genoemd.
Erotische dromen
Wanneer je in de Middeleeuwen had geleefd, zou je als meisje zwaar worden gestraft wanneer je een kamperfoelie zou hebben. De plant zou namelijk erotische dromen geven aan jonge meisjes en dat was natuurlijk uit den boze. Menig meisje smokkelde daarom een bloeiend takje haar slaapkamer in, om zo van de geur te genieten. In gedichten en verhalen wordt de kamperfoelie geassocieerd met liefde, lust en sensualiteit. Dat heeft de plant voornamelijk te danken aan de zoete, bedwelmende geur, die zij voornamelijk ’s avonds en ’s nachts verspreidt.
Nachtvlinders
Als een van de weinige bloemdragende planten sluiten de bloemen zich niet wanneer de zon ondergaat. Juist in de avond doen de bloemen hun uiterste best om geroken te worden. Nachtvlinders, zoals pijlstaarten en uiltjes, komen dan van heinde en verre om de honing in de kamperfoeliebloem te ‘drinken’. Niet alleen de geur trekt deze nachtploeg aan, maar ook de heldere bloemen, die lijken te stralen als geurige sterren.
Geneeskunde
Hoewel kamperfoelie meer gebruikt wordt in cosmetica om haar geur, wordt een extract van bladeren of de bast al eeuwen gebruikt in de geneeskunde. In de Egyptische, Griekse en Romeinse oudheid werd de bast van de kamperfoelie gebruikt voor diverse lichamelijke ongemakken. De Chinezen gebruiken de kamperfoeliebladeren al heel lang als verkoelende remedie bij koorts. In het westen worden de bloemen al sinds de Romeinse tijd toegepast bij borstkwalen en urineweginfecties. Door bijvoorbeeld thee van de gedroogde bloemen en knoppen te trekken, kon het als drank gebruikt worden bij hoest en astma. Ook bij urineweginfecties werd kamperfoelie ingezet. Het gekneusde blad heeft een ontsmettende werking op de huid en kan daardoor wondjes en ontstekingen genezen.
Volg ons