Houd je vakkennis up-to-date en neem elke dag een kijkje op Lijfblad.nl. Zo kun je jouw klanten nog beter van dienst zijn!

Gezond

Pijn

07 november 2014
Deel met je vrienden
 
Pijn

Pijn is een signaal dat er ergens in het lichaam iets niet in orde is. Het wordt veroorzaakt door prikkeling van een bepaald deel van het zenuwstelsel. Omdat de hersenen deel uitmaken van het zenuwstelsel, kan pijn erger of minder erg worden door psychologische factoren, bijvoorbeeld door angst of opwinding. Pijn is dus een subjectieve ervaring: zelfs als de oorzaak dezelfde is, bijvoorbeeld een injectie, is pijn voor de een beter te verdragen dan voor de ander.

Oorzaak van pijn

Vaak weet je klant zelf wat de oorzaak van de pijn is, omdat hij de klacht herkent. Ook de plaats waar iemand pijn ervaart, zegt veel over de mogelijke oorzaak. Goed op de aard van de klacht letten is altijd belangrijk. Want hoewel de meeste pijntjes niet op iets ernstigs wijzen, kan in sommige gevallen de hulp van een arts absoluut noodzakelijk zijn. In het algemeen geldt: iedere pijnaanval die iemand niet kan plaatsen en die echt hevig is, moet door een arts beoordeeld worden. Ook als de pijn wél herkenbaar is, maar verergert of langer duurt dan normaal, dan is dat een reden om naar de dokter te gaan.

Twee soorten geneesmiddelen

Geneesmiddelen die ingezet worden bij pijn zijn grofweg te verdelen in twee soorten:

  • Geneesmiddelen die de pijn bestrijden, dus het symptoom aanpakken.
  • Geneesmiddelen die ook de oorzaak van de pijn aanpakken, bijvoorbeeld een ontsteking.

In de zelfzorg hebben we het vooral over pijnstillers, waarvan sommige ook tegelijk ontstekingsremmend werken. De meeste oorzaken van pijn zijn tijdelijk en betrekkelijk onschuldig. Het lichaam zorgt er zelf voor dat het weer goed komt. Iemand kan dan volstaan met het nemen van een pijnstiller, totdat na een paar uur of een paar dagen de klacht over is.

Hoofdpijn

Bij hoofdpijn kun je een pijnstiller zoals paracetamol adviseren. Een zware verkoudheid en griep gaan vrijwel altijd samen met hoofdpijn. Vaak is er sprake van koorts, in elk geval is een aantal dagen lang het hoofd verstopt door een grote hoeveelheid ontstoken slijm. Een pijnstiller met acetylsalicylzuur of ibuprofen als werkzame stof zou dan als bijkomend voordeel hebben dat het ontstekingsremmend werkt. Ondanks dat iemand zich door een pijnstiller snel weer ‘beter’ voelt, is het toch verstandig om de nodige rust te nemen en wat uit te zieken. Het lichaam heeft tijd nodig om voldoende te herstellen en nieuwe weerstand op te bouwen.

Menstruatiepijn

Menstruatiepijn kan goed verzacht worden met paracetamol. Wanneer de pijn wat heftiger is, dan kun je een pijnstiller met naproxen of ibuprofen aanraden. Deze nemen de pijn weg en verminderen de oorzaak van de pijn. Daardoor kunnen ook klachten als hoofdpijn of krampen verdwijnen. Ook een warme kruik of een warm bad kan verlichting geven.

Spierpijn

Om spierpijn te verlichten zijn pijnstillers met paracetamol, ibuprofen of acetylsalicylzuur geschikt. De laatste twee werken ook ontstekingsremmend. Daarnaast bestaan er spierwrijfmiddelen om op de huid aan te brengen. Al naar gelang hun samenstelling werken deze verkoelend, verwarmend, pijnstillend of ontstekingsremmend. Vaak gaat het om een combinatie van eigenschappen. Verwarmende middelen of een warme douche zorgen voor een betere doorbloeding van het spierweefsel. Ook een massage stimuleert de bloedsomloop, waardoor afvalstoffen sneller worden afgevoerd.

Rug- en gewrichtspijn

Ter verlichting van de pijn kun je een paracetamoltabletje nemen of, als dit onvoldoende helpt, een NSAID  dit zijn ontstekingsremmers en bevatten naproxen, ibuprofen of diclofenac. Het helpt je om het bewegen mogelijk of makkelijker te maken. Soms kan warmte weldadig werken, bijvoorbeeld een warm bad of een warme douche.

Keelpijn

Zuigtabletten zijn bij keelpijn een goed middel om de pijn te verzachten, het slikken makkelijker te maken en de (bacteriële) infectie te bestrijden. Er zijn verschillende soorten verkrijgbaar, bijvoorbeeld ‘antiseptische’ tabletten, die de infectie door een bacterie of schimmel aanpakken. Daarnaast zijn er zuigtabletten die alleen zoete en geurende stoffen bevatten en bedoeld zijn om de keel te smeren.

Oorpijn

Om de druk in het oor te verlichten kun je neusdruppels gebruiken of een stoombad nemen. Deze middelen zorgen ervoor dat het slijmvlies slinkt. Ook zijn er druppels verkrijgbaar die helpen bij een verstopt oor. Tegen de pijn kun je pijnstillers nemen.

Kiespijn

Voor de bestrijding van kiespijn of tandpijn is vaak meer nodig dan alleen een pijnstiller. Bijna altijd is het nodig om naar de tandarts te gaan voor een eenvoudige ingreep – bijvoorbeeld het boren en vullen van een gaatje – of een ingrijpender behandeling. Pijnstillers kunnen helpen tijdens de periode waarin iemand nog moet wachten op een ingreep. Als tand- of kiespijn het gevolg is van een ontsteking, dan zijn pijnstillers met acetylsalicylzuur, ibuprofen of naproxen de eerste keuze, omdat ze ontstekingsremmend werken. Als er sprake is van bloedingen, bijvoorbeeld na het trekken van een kies of de behandeling van een abces, is het verstandiger om een pijnstiller met paracetamol of ibuprofen te gebruiken. Dit verkleint het risico dat de bloeding langer duurt dan nodig is. Meestal zal de tandarts of kaakchirurg zelf al een recept voor een passende pijnstiller meegeven. Pijnstilling is ook erg prettig om te gebruiken na de behandeling, wanneer je klant nog kampt met de naweeën ervan. Ter voorkoming van een mondinfectie worden na een behandeling soms mondspoelingen voorgeschreven.

Kinderen en kiespijn

Kinderen kunnen behoorlijk last hebben van het doorkomen van tanden en kiezen. Voor hen zijn er speciale zalven of druppels die de pijn verlichten, zodat ze minder last hebben van de tand- of kiespijn.

Pijn bij kinderen

Pijnstillers op basis van paracetamol worden het meest toegepast bij griep, spierpijn, kiespijn en pijn na vaccinatie. Er zijn drie toedieningsvormen: siroop, tablet en zetpil. Iets oudere kinderen zullen weinig problemen met een pil hebben, de jongere zullen waarschijnlijk de voorkeur geven aan de siroop. Als een kind moeilijk iets inneemt, dan is een zetpil erg effectief en bovendien snelwerkend.

Pijnstillers met de werkzame stof acetylsalicylzuur (aspirine) zijn minder geschikt voor kinderen. Als pijn of koorts bij kinderen is veroorzaakt door een virus, zoals bij waterpokken en griep, kan acetylsalicylzuur het syndroom van Reye veroorzaken. Dit syndroom komt zeer zelden voor, maar kan fatale gevolgen hebben. Er zijn ook pijnstillers voor kinderen op basis van ibuprofen. Ook ibuprofen is er in de vorm van een siroop, met een dosering gebaseerd op het lichaamsgewicht, zodat de juiste hoeveelheid kan worden toegediend.

Zelfzorg-app

Met de gratis Zelfzorg-app kun je de streepjescode van een product scannen en de originele bijsluiter downloaden en bekijken zonder de verpakking te hoeven openen. Zo kun je je klant het beste product adviseren. Ook kun je in de Zelfzorg-app meer informatie lezen over andere pijnklachten.

 
Bron: Lijfblad 07 / Anne-Marie Huikeshoven, Zelfzorg.nl
 
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

Deel met je vrienden
 

Bekijk ook:

Lijfblad 7

Lijfblad 7 is uit!

Bekijk bovenstaand magazine online >
doemeewin-LB07-2017-banner-rechtsbanner-tempocol-v2Canesten_Banner-Lijfbladbanner-pharmaconproefexamens-v1-2017