Slaap, gezonde slaap…
Je kunt het vaak lezen in Lijfblad: voldoende slaap is goed voor je. Zo bevordert een goede nachtrust een goed functioneren overdag. Voldoende slaap kan helpen bij nervositeit, maar ook bij het bestrijden van overgewicht. Het draagt een steentje bij aan schoolprestaties en goede relaties in het zakenleven. Want wie goed slaapt, is fit overdag. Helaas slapen veel mensen niet goed of niet voldoende.
Ritme
Ieder mens heeft zijn eigen slaapritme. Hoewel er voor iedere leeftijdscategorie wel een gemiddeld aantal uren slaap staat dat je nodig hebt (zo hebben baby’s meer slaap nodig dan volwassenen omdat zij in hun slaap alle indrukken van de dag verwerken zodat hun lichaampje optimaal kan groeien en zich ontwikkelen), gaat dat niet voor iedereen op. De een kan er met vier uur slaap weer helemaal fris tegenaan, terwijl de ander echt negen volle uren nodig heeft. Daarbij is ook nog eens je eigen biologische klok van invloed: sommige mensen zijn ’s avonds pas echt wakker en hebben dan zin om van alles te ondernemen (nachtuilen) terwijl anderen juist ‘s morgens al vroeg en opgewekt uit de veren komen (leeuweriken).
Wat belangrijker is dan het aantal uren slaap, is namelijk de kwaliteit van de slaap. Dit bepaalt hoe uitgerust je bent.
Kwaliteit
De kwaliteit van slaap wordt bepaald door een aantal factoren, zoals hoe ontspannen je bent wanneer je naar bed gaat, maar vooral hoe het slapen zelf verloopt.
Slapen bestaat uit een cyclus van vijf fasen.
-
Fase 1 - is de lichte slaap, waarin het lichaam klaargemaakt wordt voor de nacht. Uit deze lichte slaap kun je nog eenvoudig gewekt worden.
- Fase 2 - is de correcte slaap, wordt het al iets moeilijker gewekt te worden. In de fases 3 en 4 ben je in diepe slaap.
- Fase 3 - de hersengolven zijn het langzaamst.
- Fase 4 - het groeihormoon dat helpt bij celvernieuwing komt vrij.
- Fase 5 - is de remslaap, waarin je gaat dromen en het geheugen opnieuw wordt opgeladen.
Nà fase 5 ga je weer terug naar fase 2 of 3. Bij een goede nachtrust doorloop je deze cyclus meestal vier tot vijf keer.
Wanneer je heel erg moe bent – of slaap tekort komt – kun je het gevoel hebben dat je direct als een blok in slaap valt. Dit kan inderdaad het geval zijn: het lichaam slaat dan fase 1 en 2 over en dropt je meteen in de diepe slaap en remslaap, zodat het lichaam en de hersenen snel kunnen herstellen na de vermoeiende dag.
Kleine klier
Maar wat is slaap eigenlijk? Het slaapritme wordt bepaald door een klier in de hersenen, niet groter dan een doperwt: de pijnappelklier. Zodra de avond of nacht invalt, begint de pijnappelklier melatonine af te geven aan de hersenen. Melatonine zorgt voor een slaperig gevoel. Dit is het teken om naar bed te gaan en lekker te gaan slapen.
Negeren
Maar in ons drukke leven komt het wel eens voor dat we deze tekenen negeren omdat we liever nog even een spelletje willen doen, tv-kijken, praten met huisgenoten of achter de computer kruipen. Kunstlicht, nachtelijk werk, reizen door verschillende tijdzones enwisselende bedtijden kunnen ook de afgifte van melatonine verminderen of verstoren. Met als logisch gevolg slapeloze of onrustige nachten, waarbij je de volgende ochtend nauwelijks je bed kunt uitkomen. Er bestaan verschillende supplementen met melatonine die het in slaap vallen en doorslapen bevorderen. Een groot voordeel van deze supplementen is dat ze niet verslavend werken of bedwelmend zijn zoals een slaappil. Eigenlijk ondersteunen ze de natuurlijke functie van het lichaam.
Lees verder in Lijfblad 8-2011
Volg ons