Speeksel: natuurlijke bescherming
Speeksel: als het door iemand uitgespuugd wordt op straat moeten we er weinig van hebben. En het is eigenlijk ook zonde, want dat speeksel had de eigenaar ervan misschien wel kunnen weerhouden van een gaatje in zijn tanden… Speeksel is namelijk heel belangrijk voor de mondgezondheid.
Klieren
In de mond bevinden zich verschillende speekselklieren. Deze zijn altijd wel actief, maar wanneer je gaat eten, worden ze actiever en wordt er meer speeksel aangemaakt. Dit is nodig om het voedsel goed te kunnen kauwen en doorslikken. Zo helpt het mee met de spijsvertering. Een gezonde mond maakt per dag zo’n 500 tot 600 milliliter speeksel aan.
Bescherming
Een paar jaar terug werd door een bekend tandpastamerk de functie van speeksel voor de mond vergeleken met zeewater dat koraal beschermt. Zolang de kwaliteit goed is, biedt de zee een natuurlijke bescherming voor het koraal, zodat het hard kan blijven en niet snel afbrokkelt. Je tanden en kiezen zijn net als dit koraal: uiterst kwetsbaar voor invloeden van buitenaf. Zonder speeksel worden ze broos en kunnen bacteriën makkelijker hun gang gaan. Dankzij je speeksel kunnen bacteriën zich moeilijker hechten aan je tanden, kiezen en tandvlees, waardoor ze langer gezond blijven.
Reinigen
Speeksel heeft meerdere functies. De beschermende is al genoemd, maar het is ook in staat de tanden en mondholte te reinigen. Het herstelt het gebit en gaat de vorming van cariës, tanderosie en geïrriteerd tandvlees tegen. Maar soms heb je minder speeksel in je mond. Dit kan ontstaan door veranderde eetgewoonten, stress en spanning, ouderdom, ademhalen door de mond of medicijngebruik. Wanneer je een droge mond hebt, kunnen bacteriën zich makkelijker hechten en dat kan cariës tot gevolg hebben, maar er kan ook een hinderlijke mondgeur ontstaan.
Tanderosie
Zoals vermeld speelt speeksel een grote rol bij de bescherming tegen tanderosie. Speeksel werkt namelijk als buffer en neutraliseert het zuur in de mond in ongeveer 20 tot 30 minuten. Zodra de zuurgraad in de mond weer is hersteld, kunnen de opgeloste glazuurbestanddelen uit het speeksel weer neerslaan op het gebit. Het herstelproces duurt één tot drie uur. Het is daarom beter te wachten met iets te eten of te drinken – behalve water natuurlijk, dat pH-neutraal is – om blijvend verlies van glazuur te voorkomen. Om de tanden te beschermen, is het beter zeker een uur na het eten te wachten met poetsen, omdat anders het opgeloste glazuur in de wasbak verdwijnt.
Water
Speeksel bestaat voor het grootste gedeelte uit water, aangevuld met enzymen, eiwitten en elektrolyten. Om je speekselklieren een handje te helpen, is het verstandig voldoende water te drinken. Heb je vaak last van een droge mond, dan is het verstandig om daar je mondverzorgingsproducten op aan te passen die bijvoorbeeld je speeksel een handje kunnen helpen of de vorming van speeksel stimuleren. De tandarts of mondhygiënist kan hier meer over vertellen.
Tanderosie
Zoals vermeld speelt speeksel een grote rol bij de bescherming tegen tanderosie. Speeksel werkt namelijk als buffer en neutraliseert het zuur in de mond in ongeveer 20 tot 30 minuten. Zodra de zuurgraad in de mond weer is hersteld, kunnen de opgeloste glazuurbestanddelen uit het speeksel weer neerslaan op het gebit. Het herstelproces duurt één tot drie uur. Het is daarom beter te wachten met iets te eten of te drinken – behalve water natuurlijk, dat pH-neutraal is – omblijvend verlies van glazuur te voorkomen. Om de tanden te beschermen, is het beter zeker een uur na het eten te wachten met poetsen, omdat anders het opgeloste glazuur in de wasbak verdwijnt.
Water
Speeksel bestaat voor het grootste gedeelte uit water, aangevuld met enzymen, eiwitten en elektrolyten. Om je speekselklieren een handje te helpen, is het verstandig voldoende water te drinken. Heb je vaak last van een droge mond, dan is het verstandig om daar je mondverzorgingsproducten op aan te passen die bijvoorbeeld je speeksel een handje kunnen helpen of de vorming van speeksel stimuleren. De tandarts of mondhygiënist kan hier meer over vertellen.
Snelle speekseltip
Heb je een presentatie en van de zenuwen een droge mond? Je mag uiteraard een flesje water bij je verhaal nuttigen. Een snelle maar tijdelijke manier om de speekselproductie op gang te brengen is een zuur snoepje te eten. Hoewel dit voor het tandglazuur af te raden is, gaan door het zuur de speekselklieren meer speeksel produceren. Zo af en toe kan dat dus wel handig zijn.
Volg ons