Volle holtes
Het is winter. Hopelijk hangen de ijspegels aan het balkon en kunnen we in een prachtig zonnetje langs elf Friese steden schaatsen. Misschien ligt er straks weer een dik pak sneeuw, ideaal voor het maken van een sneeuwpop of voor een sneeuwballengevecht. Of het regent pijpenstelen en zitten we lekker binnen met warme chocolademelk aan een spelletje Monopoly… Wat de winter ons ook brengen zal, veel mensen hebben in dit seizoen helaas wel eens last van volle holtes.
Weerstand
In de winter is het belangrijk om je weerstand op peil te houden. Er wordt namelijk veel van je weerstand gevergd in deze periode. Zo is het lichaam bezig zichzelf warm te houden wanneer het buiten koud is. Daarnaast zitten we veel binnen met andere mensen – bijvoorbeeld in het openbaar vervoer – waardoor je een verkoudheidje zo te pakken hebt. Verkoudheids- en griepvirussen houden niet van vrieskou, maar gedijen wel goed in warme ruimtes waar de verwarming hoog staat. Met gezond eten, voedingssupplementen, beweging, voldoende slaap en weinig stress kun je de weerstand zo veel mogelijk op peil houden.
Gesnotter
Toch is het niet altijd gemakkelijk om besmetting te voorkomen wanneer iedereen om je heen zit te snotteren. Een verkoudheid of griep geef je over via speekseldeeltjes in de lucht, maar ook via gebruiksvoorwerpen, zoals dedeurkruk en de koffiekan. Door wat vaker je handen te wassen, kun je proberen te voorkomen dat je een virus te pakken krijgt. Soms word je toch verkouden of grieperig. En meestal merk je dat als eerste aan de opgezette slijmvliezen in je neus.
Slijmvlies
Slijmvliezen zijn heel belangrijk voor het functioneren van het lichaam en je komt ze daarom ook overal tegen. Zo ook in de neus, keel, de longen en de holtes die deel uitmaken van de schedel. De slijmvliezen in je neus vangen ongewenste indringers zoals virussen, bacteriën, stofdeeltjes en pollen op. Het slijmvlies kapselt deze indringers in en voert ze af waarna ze het lichaam worden uitgewerkt. Bijvoorbeeld door te snuiten of niezen. Ook het slijmvlies in de keel (en longen) heeft als functie om ongewenste indringers uit te kunnen hoesten. Soms raakt het slijmvlies erg geïrriteerd en zwelt het dusdanig op dat je er last van krijgt. Dit gebeurt vaak tijdens een verkoudheid.
Neusverkoudheid
Omdat de ademhaling het meeste via de neus verloopt, begint een verkoudheid meestal in dit orgaan. Vooral wanneer er veel virussen zijn, moet het neusslijmvlies hard werken om alle indringers buiten het lichaam te houden. Soms produceert het daarom veel slijm om de virussen weg te spoelen. Dit kan zich uiten in een loopneus. Ook kan het slijmvlies gaan opzwellen en daarmee een verstopte neus veroorzaken, waardoor de ademhaling wordt geblokkeerd. Zo’n blokkade is heel vervelend: je krijgt weinig lucht en gaat vaak door de mond ademen.
Holtes
Wanneer bij een neusverkoudheid het neusslijmvlies flink is opgezet en eigenlijk geen kant meer uit kan, kan het gebeuren dat de verkoudheid zich verspreidt naar de andere holtes in het gezicht, de bijholtes. De neusverkoudheid (rhinitis) ontwikkelt zich dan tot een bijholteontsteking (sinusitis). De bijholten bevinden zich achter de neus, in de bovenkaak en in het voorhoofd en vormen samen een soort vlinder in het gezicht. Via kleine kanaaltjes zijn deze bijholten met elkaar en de neus verbonden.
Nestelen
Sinusitis of bijholteontsteking ontstaat vaak na een hevige verkoudheid. Wanneer te veel druk wordt uitgeoefend bij het leeg snuiten van de neus kan de ontsteking via de verbindingskanaaltjes naar de andere holtes worden geperst. Maar virussen of bacteriën kunnen ook zelf via de open kanaaltjes de holtes binnendringen en zich daar nestelen.
Druk
Bij een bijholteontsteking ontstaat er druk in de holtes achter de neus, ogen en in de kaak. Veelgehoorde klachten zijn hoofdpijn, kiespijn, pijn en druk achter de ogen en een kloppend gevoel in het hoofd. Soms wordt een hevige verkoudheid ten onrechte sinusitis genoemd, omdat deze symptomen daarbij ook vaak worden ervaren en de holtes vol kunnen aanvoelen. Toch is er een groot verschil: wanneer je bukt bij een bijholteontsteking neemt de druk op het hoofd direct en vaak pijnlijk toe, evenals het bonzen. Bij een verkoudheid hoeft dat niet het geval te zijn.
Lees verder in Lijfblad 10/2011
Volg ons