Zelfzorg: Hart & Bloedvaten
Hart & bloedvaten
Waarschijnlijk is het hart het bekendste symbool van de liefde. Maar ook van leven. Sterker nog, het hart ís leven, want je hart zorgt ervoor dat voedingsstoffen en bloed naar al je organen worden gepompt.
Pompende spier
Het hart is een spier die als een pomp werkt. De functie van je hart is om bloed naar alle cellen van je lichaam te pompen. Om alle uithoeken van je lichaam van bloed te kunnen voorzien, moet het hart flink wat kracht zetten. Het is dan ook sterker dan je gewone spieren, en ingewikkelder van bouw. Het hart bestaat uit vier aparte holtes: twee boezems en twee kamers. Doordat de boezems en kamers afwisselend van elkaar samentrekken, wordt het bloed door je lichaam gepompt. De boezems en kamers zijn gescheiden door hartkleppen. Deze kunnen maar naar één kant open, waardoor de stroming van het bloed eenrichtingsverkeer is. In de hersenen wordt bepaald hoe snel of rustig het hart moet pompen. Tijdens inspanning bijvoorbeeld, wanneer het lichaam meer zuurstof nodig heeft in organen en cellen, zal het hart sneller gaan pompen en dus ook kloppen. De hartslag die je hoort, wordt bepaald door het ritme van het samentrekken van de kamers en boezems.
Twee helften
Het hart van mensen – en alle andere zoogdieren – bestaat uit twee helften. Zoogdieren zijn namelijk warmbloedig en om het lichaam op temperatuur te houden, de spijsvertering te regelen en ook nog allerlei andere dingen te kunnen doen, hebben zij een snelle toevoer van zuurstofrijk bloed nodig in organen en spieren. Dat bloed mag niet gemengd worden met zuurstofarm bloed, want dan is het een minder goede ‘brandstof’. De wand tussen de harthelften zorgt ervoor dat dit niet gebeurt. Deze wand sluit de linker en de rechter harthelft volkomen af, waardoor het zuurstofarme bloed in de rechterkamer niet bij het zuurstofrijke aan de linkerkant kan komen.
Zuurstof voor het hart
Natuurlijk moet ook het hart als constant werkende spier van zuurstof en andere goede stoffen die via het bloed getransporteerd worden, worden voorzien. Daarvoor heeft het hart zijn eigen bloedvaten: de kransslagaders. Dit zijn aftakkingen van de aorta (hoofdslagader). Het bloed komt vanuit deze kransslagaders via een grote ader in de rechterboezem terecht, waar het wordt opgenomen in de hartspiercellen. Je hart verbruikt veel zuurstof en voedingsstoffen om te kunnen werken. In rust stroomt er per minuut zo’n 225 milliliter bloed door de kransslagaders. Dat is ongeveer vijf procent van al het bloed dat door het hart wordt gepompt.
Transportnet
Bloedvaten lopen door je hele lichaam en kun je eigenlijk vergelijken met een wegennet dat bestaat uit hoofdwegen, zijwegen en kleine landweggetjes die nergens uit lijken te komen. Zo bestaan de bloedvaten uit hoofdaders (slagaders) die zich vertakken in dunnere vaten (gewone aders) en vervolgens in de nog dunnere haarvaatjes. Dit zijn de kleinste en dunste bloedvaten die een mens – of dier – heeft en ze brengen voedingsstoffen en zuurstof in bijvoorbeeld je huid of vingertoppen. Al deze bloedvaten bij elkaar hebben een totale lengte van ongeveer 100.000 kilometer. Wanneer je twee en een half keer om de aarde loopt, heb je deze afstand afgelegd.
Volg ons