29 januari 2021

De claim ligt in Brussel in een la...

Over weerstand en de waarheid van de Keuringsdienst van Waarde (NPO3)

Jij staat elke dag in de frontlinie van vragen over gezondheid, ziek zijn en alle mogelijke oplossingen die jouw klanten kunnen helpen zichzelf goed - of beter - te voelen. Van verbandmiddelen en medische hulpmiddelen naar voedingssupplementen (VMS) tot fytotherapie en zelfzorggeneesmiddelen. Bij klanten, en eerlijk gezegd ook wel eens 'onder ons', zijn er veel vragen over wat nu precies op welke manier werkt. Wat je nu wel of niet kunt of mag zeggen. Zeker als het gaat om onze weerstand. Het programma Keuringsdienst van Waarde (NPO3) besteedde er op 28 januari een uitzending aan. De programmamakers stelden zichzelf (en de kijker) de vraag: "Een besmetting buiten de deur houden door het slikken van vitaminepillen? Alles voor een goede weerstand zou je zeggen!" en zochten het uit. Ze bestookten diverse leveranciers met goede vragen over hoe het nu precies zit met claims op VMS. De programmamakers kwamen tot de conclusie dat VMS onnodig zijn. Je kunt er zomaar vragen of opmerkingen over krijgen van jouw klanten. Dus wij willen jou graag de juiste informatie geven. Omdat het zoveel makkelijker uitgelegd kan worden!

Kun je met vitaminepillen een virus buiten de deur houden? NEE, natuurlijk niet!

Dat zegt ook niemand. Tenminste, wij hopen dat jullie dat niet zeggen. Want dat is tegen de wet. In elk geval zullen ook leveranciers van VMS dit niet zeggen. Over VMS mag je alleen maar zeggen dat ze een gezonde situatie ondersteunen. Ze kunnen niet behandelen, voorkomen of genezen. De teksten in reclame van deze middelen mogen ook niet inspelen op angst van consumenten om ziek te worden. Gelukkig maar dat daar regels over zijn. Want het zijn geen geneesmiddelen.

Zijn VMS dan onzin? NEE, natuurlijk niet!

Veel producten kunnen een bewezen positieve bijdrage leveren aan lichaamsprocessen. Bijvoorbeeld in het geval van tekorten. Als mensen gezond leven en eten, zullen ze niet snel tekorten oplopen. Maar als iemand (tijdelijk) iets extra's nodig heeft, kan een voedingsmiddelsupplement van waarde zijn. Denk bijvoorbeeld aan foliumzuur bij zwangerschap, vitamine K voor de bloedstolling bij baby's die borstvoeding krijgen, vitamine D voor gezonde botten en vitamine C bij verkoudheid. Allemaal geheel geaccepteerde supplementen.

Van dit soort nutriënten - voedingsstoffen - is bekend welke werking ze hebben. Wat je mag zeggen, is vastgelegd in een claimlijst. Vaak zie je ze op de verpakking staan als 'draagt bij aan...', 'ter ondersteuning van ....". Nutriënten zijn bijvoorbeeld: eiwitten, koolhydraten, vetten, voedingsvezels en natrium en vitamines en mineralen. 

Welke claims liggen dan in een la in Brussel?

Er wordt door het televisieprogramma gedoeld op claims op botanicals. Hier is iets bijzonders mee aan de hand. Een deel van de botanicals heeft de TKG status: Traditioneel Kruiden Geneesmiddel. De toepassingen zijn gebaseerd op traditioneel gebruik. Dit betekent zoveel als dat de werking van oudsher bekend is. Net als bij andere geneesmiddelen mogen ze alleen door een assistent-drogist, drogist of in de apotheek aan de klant geadviseerd worden. De medische claims die gemaakt mogen worden liggen vast en zijn goedgekeurd door de Europese Commissie.

Maar er zijn ook kruidenpreparaten of botanicals die (nog) niet als TKG zijn geregistreerd, maar als gezondheidsproducten. Deze vallen daarom onder de Warenwet en er mogen geen medische claims voor worden gemaakt. Met claims op deze botanicals of kruidensupplementen is iets bijzonders aan de hand: de Europese voedsel- en warenautoriteit EFSA heeft nog geen advies uitgebracht, waardoor de Europese Commissie nog geen uitspraak heeft gedaan. De bij EFSA ingediende gezondheidsclaims voor botanicals staan daarom nog 'on hold'.

Waarom ‘on-hold’?

Internationaal zijn er veel verschillen tussen kruidenpreparaten. In het ene land worden deze producten als geneesmiddel gezien, in het andere land als gezondheidsproduct. Dat maakt het moeilijk om de claims hierover te beoordelen.

Gezondheidsclaims zijn wel toegestaan, maar voor het gebruik ervan gelden bepaalde regels. Ook die claims zijn allemaal vastgelegd. Wanneer er reclame wordt gemaakt voor deze producten, moeten de leveranciers erbij vermelden dat de claims nog 'on hold' zijn. En dat is waar de makers van het televisieprogramma op doelden, met als conclusie dat de VMS niet werkzaam zijn.

Iets wat in onze optiek onjuist is. Een juiste conclusie is wel dat ‘onze weerstand’ complex is. Dat we de weerstand het beste helpen door in de eerste plaats gezond te leven. Maar in verschillende situaties kunnen VMS echt wel bijdragen aan onze gezondheid.

Meer lezen over claims?
Alle informatie vind je op de website van

de Keuringsraad

Lijfblad is uitsluitend voor drogisterijmedewerkers en is niet bedoeld voor consumenten