2 november 2018

Mito-cocktails voor energie

Bij verschillende aandoeningen ligt de oorzaak bij een verstoring in de ‘energievoorziening’ in de cellen. Die energie wordt gemaakt in mini-energiefabriekjes in de cellen, mitochondriën genaamd. Als je weet wat er allemaal komt kijken bij die energieproductie, dan kun je die verbeteren. Bijvoorbeeld door je voeding aan te vullen met stoffen die de mitochondriën weer aan het werk zetten. Zo’n aanvulling wordt ook wel ‘mito-cocktail’ genoemd. Lees het artikel in print of klik hier om het online te lezen.

Energiefabriekjes

Voor alles wat we doen, is energie nodig. Voor spierkracht, voor spijsvertering en natuurlijk voor de hartspier, die het bloed rondpompt. Die energie maken cellen zelf in kleine ‘energiefabriekjes’, de mitochondriën. Om energie te kunnen opwekken, zijn er heel wat stappen nodig. Vergelijk het met de energie die nodig is om een auto te laten rijden: olie wordt opgepompt in een ver land, getransporteerd in tankers, daarna geraffineerd, weer getransporteerd en uiteindelijk kun je tanken. Daarna gebeurt er nog van alles in je motor om die brandstof om te zetten in beweging. Er kan veel misgaan: een staking, een kapotte leiding, vergeten te tanken, een schepje suiker in je tank of een kapotte motor…

Brandstof en zuurstof

Zo is het ook in het lichaam. Als brandstof gebruiken we suiker (glucose) en vet, die met het bloed naar de cellen worden vervoerd. Dan moet de brandstof de cellen in en naar de mitochondriën. Voor verbranding heb je altijd zuurstof nodig, ook in het lichaam. Die wordt met rode bloedlichaampjes naar de cellen gebracht. De mitochondriën brengen dan een chemische reactie op gang, waarbij energie vrijkomt voor al onze spierarbeid en andere lichaamsprocessen.

Tekort aan energie

Loopt de energieproductie spaak, dan merk je dat aan vermoeidheid. Hoe kan het misgaan? Laten we alle stappen in het energieproces doorlopen, want bij elke stap kan er een probleem optreden.

  1. Te weinig brandstof. Dat is het geval bij ondervoeding, maar niet bij goed gevoede mensen, zoals de meesten in de westerse wereld.
  2. Het transport van brandstof de cel in verloopt niet goed. Insuline helpt met het transport van glucose de cel in, maar daarbij is het mineraal chromium nodig. Chromium halen we uit de voeding. Voor het transport van vetten is carnitine nodig, dat vooral uit vlees komt. Dit verklaart vermoeidheid bij mensen met diabetes en bij vegetariërs.
  3. Transport van zuurstof is niet optimaal. Het zuurstoftransport gebeurt met behulp van hemoglobine in rode bloedlichaampjes. Hiervoor zijn ijzer en de vitaminen B2, B6, B9 en B12 nodig. Tekorten aan deze stoffen geeft ‘bloedarmoede’ en dus vermoeidheid.
  4. Slechte verbranding: storing in het chemische proces. Daarbij zijn zuurstof en het co-enzym Q10 nodig. Q10 wordt voor 90 procent in het lichaam gemaakt, maar bij ouderen wordt dat minder. Bepaalde geneesmiddelen, zoals bepaalde cholesterolverlagende medicijnen, remmen de aanmaak van Q10, met als gevolg vermoeidheid en spierpijn.

Risico op ziekten

Er zijn dus allerlei oorzaken, waardoor er te weinig energie wordt geproduceerd. Als er geen zuurstoftekort is, zal er een overschot aan zuurstof ontstaan en te veel vrije radicalen. Dit zijn bijproducten van de energieverbranding in het lichaam die de gezonde lichaamscellen kunnen beschadigen. Het gevolg is vermoeidheid door energiegebrek en schade aan weefsels door de vrije radicalen. Als dit lang aanhoudt, kunnen ziekten ontstaan, zoals hart- en vaatziekten (onder andere hartfalen), kanker, multipele sclerose, diabetes mellitus en artrose.

Mito-cocktails als voedingssupplement

Tegenwoordig zijn de zogeheten mito-cocktails in opkomst: een mix van stoffen die nodig zijn in het proces van energieproductie of bij het verminderen van de productie van vrije radicalen. Co-enzym Q10 helpt zowel bij de verhoging van energieproductie als bij de vermindering van vrije radicalen.

Q10

Een van de onderzoeken die laten zien dat een supplement met Q10 helpt om schade aan het hart te verminderen, is de Q-Symbio-studie. In dit onderzoek kregen ruim vierhonderd oudere patiënten met hartfalen een relatief hoge dosering Q10 − 300 mg per dag, van PharmaNord. Bij de Q10-gebruikers waren overlijden en ernstige hart- en vaatziekten in vijf jaar tijd gehalveerd ten opzichte van mensen die een placebo kregen. Dat was ook het geval voor ziekenhuisopname door verslechtering van hartfalen. Deze resultaten waren statistisch zeer opvallend.1 Het grootste verschil was te zien bij overlijden door hartfalen: bij de Q10-gebruikers was één deelnemer daaraan overleden, in de placebogroep tien.

1 Svend A. Mortensen, Rosenfeldt, F., Kumar, A., Dolliner, P., Filipiak, K.J., Pella, D., Alehagen, U., Steurer, G., Littarru, G.P. Q-SYMBIO Study Investigators (2014). The Effect of Coenzyme Q10 on Morbidity and Mortality in Chronic Heart Failure. Results From Q-SYMBIO: A Randomized Double-Blind Trial. JACC: Heart Failure, 2(6), pp. 641-649. doi: 10.1016/j.jchf.2014.06.008.